معامله نماینده با خود در حقوق ایران

به طور کلی میتوان گفت که معامله نماینده با خود در حقوق ایران علی القاعده غیر نافذ میباشد
مواردی که در قانون پیشبینی شده است را به اجمال برسی میکنیم
1)ماده 1240 قانون مدنی معامله قیم با خود را باطل میباشد زیرا در این حالت قیم حق تمتع در معامله با خود نداردزیرا قانون گذار گفته  نمیتواند با خود معامله کند و مطابق قاعده الممتنع شرعا کالممتع عقلا این معامله عقلا محال میباشد لذا این معامله باطل است
ماده 119 قانون امور حسبی معاملات امین را هم مطابق همین مقررات قرار میدهد که این حکم در مورد وی نیز اعمال میشود
2)ماده 1072 قانون مدنی که اگر زن وکالت مطلق در ازدواج  به مردی بدهد مرد نمیتواند ان زن را به عقد خود در بیاورد
البته حکم این ماده در صورتی که قرینه ضمنی هم بر این اذن وجود نداشته باشد
بدیهی است که در فرهنگ کنونی جامعه ممکن است این برداشت شود که دادن این وکالت چه بسا منحصر به وکالت دادن به مرد باشد که زن را به عقد خود در بیاورد ولی فرض قانون گذار انجاست که چنین قرینه ای وجود نداره
عده ای از حقوق دانهای بزرگ فرموده اندکه اگر وکالت به طور عام داده شده باشد به دلایل اصولی که به علت اختصار مطلب ذکر نمیشود مرد حق دارد که زن را به نکاح خود در بیاورد که به این مطلب هم میتوان خدشه وارد کرد از این جهت که وکالت دادن در امری ظهور در این دارد که وکیل واسطه ای باشد برای انجام عقد نه این که خود طرف قرار گیرد
به همین دلیل در انتهای ماده امده که مگر اذن صریح در این کار داشته باشد
3)مورد بعد معاملات مدیر شرکت تجاری است که این معاملات طبق ماده 129 تا 131 قابل ابطال خواهد بود که شباهت زیادی با عقد غیر نافذ سنتی ما دارد ولی از انجا که کل لایحه اصلاح قانون تجارت از حقوق فرانسه اقتباس شده است لذا همان اصطلاح به کار میرود که موجب خلط مطلب نشود
بر مواردی که در بالا گفته شد یک استثنای مهم وجود دارد و ان در ماده 1184 قانون مدنی است که در این صورت اصل بر صحت معامله میباشد 
و علت ان این است که در این مورد پدر و جد پدری این معامله را واقع میکند و جامعه و قانون گذار به این افراد اعتماد کرده که در معامله این افراد با خود نه تنها رعایت مصلحت را میکند چه بسا به نفع طفل نیز معامله نماید